UHURU WA KUOMBA NA HEKIMA YA KUKUBALI

 

Adeladius Makwega – MBAGALA

Septemba 8, 2026

 

Kulikuwa na utulivu wa kawaida wa mchana, lakini ghafla sauti ya mtu aliyekuwa akisoma ujumbe kutoka kwenye simu yake ikamvuta Mwanakwetu katika tafakari nzito.

 

Alisikika akisoma:

“Usinipe uhuru wa kusema kingine; kumbuka Herode alimpa uhuru bintiye… na kilichotokea kila mmoja anakijua. Je, mimi nikisema nipe moyo wako, itakuwaje? Hahahahaha…”

 

Mwanakwetu akatulia kwa muda.

 

Tabasamu likapotea usoni mwake, si kwa sababu ujumbe ule haukuwa na utani, bali kwa sababu ndani ya maneno yale kulikuwa na somo kubwa la maisha.

 

Akaanza kujiuliza:

Je, kumpa mtu uhuru wa kuomba maana yake ni lazima umpatie kila anachokiomba?

 

Jibu ni hapana.

Kumpa mtu uhuru wa kuomba jambo ni tofauti kabisa na kumpa uhuru wa kulipata.

 

Katika maisha, tunapaswa kuwapa watu nafasi ya kueleza mahitaji yao, mawazo yao, hisia zao na matarajio yao bila hofu. Kusikiliza ombi la mtu ni sehemu ya kuheshimu utu wake. Lakini kusikiliza si sawa na kukubali.

 

Hapo ndipo hekima inapohitajika.

 

Si kila ombi linapaswa kujibiwa kwa “ndiyo.”

Biblia inatupa mfano wa kutafakari kupitia simulizi la Herode, Herodia na Yohana Mbatizaji.

 

Herodia alitamani jambo ambalo lilihusisha kifo cha Yohana Mbatizaji. Ombi likatolewa, mazingira yakachochewa, na hatimaye uamuzi ukafanyika kwa madhara makubwa.

 

Somo kubwa hapa si kwamba mtu hapaswi kupewa nafasi ya kuomba.

 

La hasha.

 

Somo ni kwamba anayesikiliza ombi lazima awe na uwezo wa kulitathmini.

 

Kwa sababu wakati mwingine mtu anaweza kuomba kwa tamaa, hasira, shinikizo, wivu, mapenzi yaliyopitiliza au hisia za muda mfupi. Lakini anayepokea ombi hilo ana wajibu wa kujiuliza:

 

“Nikikubali, nani ataumia?”

“Je, jambo hili ni la haki?”

“Je, linaendana na maadili?”

“Je, kesho nitaweza kusimama mbele ya dhamiri yangu nikisema nilifanya jambo sahihi?”

Hapo ndipo tunapotofautisha uhuru wa kuomba na hekima ya kukubali.

 

Mtu mwenye mamlaka hapaswi kuwa mtumwa wa ombi la mtu mwingine.

 

Si kila anayekuomba kitu anapaswa kukipata.Si kila ombi linalosisimua moyo linapaswa kufuata hisia.Na si kila “ndiyo” ni ishara ya upendo.Wakati mwingine, “hapana” ndiyo aina ya juu zaidi ya hekima.

 

Kumwambia mtu hapana pale jambo analoliomba linaweza kumdhuru yeye au kumdhuru mwingine si chuki. Ni uwajibikaji.

Kwa hiyo, tusimnyime mtu uhuru wa kuomba kwa hofu kwamba anaweza kuomba jambo baya. Badala yake, tumfundishe kuomba kwa hekima, na tumpe anayepokea ombi hilo ujasiri wa kusema “ndiyo” au “hapana” kwa busara.

 

Kwa sababu:

Kumpa mtu uhuru wa kuomba ni kuheshimu utu wake; lakini kuwa na hekima ya kukubali au kukataa ombi ni kuonyesha uwajibikaji.

Maisha yanahitaji mipaka.

Upendo unahitaji hekima.

Mamlaka yanahitaji uwajibikaji.

Na uhuru unahitaji maadili.

Tusifike mahali ambapo mtu anasema:

“Ulinipa uhuru wa kuomba, kwa hiyo lazima unipe nilichoomba.”

Huo si uhuru.

Huo ni utumwa wa ombi.

Uhuru wa kweli ni pale ninapoweza kusema ninachotaka, na wewe ukawa na uhuru wa kutathmini kama unapaswa kunipa au la.

 

Mwisho wa yote…

Somo si kumzuia mtu kuomba.

Somo ni kuhakikisha kwamba maamuzi yanayofuata ombi hilo yanaongozwa na hekima, haki na hofu ya Mungu, badala ya shinikizo, tamaa au hisia za muda.

Kwa hiyo, kabla hujasema “ndiyo,” fikiria.

Kabla hujasema “hapana,” tafakari.

Na kabla hujatimiza ombi la mtu, jiulize:

“Je, ninachokifanya ni sahihi hata kama hakuna anayeniona?”

Huenda mtu akakuomba jambo leo na akasahau kesho.

Lakini wewe unaweza kubeba matokeo ya uamuzi wako kwa muda mrefu.

 

Mwanakwetu alitafakari ujumbe ule na kujiambia:

“Si kila ombi linahitaji jibu la haraka. Baadhi ya maombi yanahitaji kwanza moyo utulie, akili ifikiri na dhamiri iamue.”

Kumbuka:

“Uhuru wa kuomba unapaswa kuambatana na hekima ya kukubali, kwa sababu si kila kitu kinachoweza kuombwa kinapaswa kutimizwa.”

Siku ya leo nilitamani kutafakari na wewe ujumbe huu.

UHURU WA KUOMBA NA HEKIMA YA KUKUBALI.

📧 makwadeladius@gmail.com

📱 0717649257