MJOMBA PENSHENI KIBAO RUDI TUGAWANE

Adeladius Makwega – Musoma, Mara, Tanzania

Julai 13, 2026 ilikuwa siku nzito, yenye uzito wa ajabu moyoni, siku iliyoanza kwa uvivu uliojaa simanzi kwa ndugu yetu Mwanakwetu. Siku hii hakukuwa na hamasa wala nguvu ya kawaida; aliweza tu kwa taabu kumalizia makala moja aliyoianza Julai 12, 2026—makala yenye maudhui ya Kikristo iliyozungumzia mgogoro wa ndugu wawili, Seleimani na Adoniyahe, mgogoro uliosababisha hata kifo cha Adoniyahe, wote wakiwa uzao wa Mfalme Daudi, kama inavyosimuliwa katika Kitabu cha Wafalme.

Kwa kawaida, Mwanakwetu huwa na nidhamu ya kuandaa makala tatu kwa siku—mbili kwa ajili ya wasomaji wake mitandaoni, na moja huifadhiwa kwa wakati mwingine. Lakini siku hii haikuwa ya kawaida. Mwili ulikuwa mzito, na roho ilikuwa imeelemewa.

Baadaye, simu ililia—ilikuwa ni sauti ya huzuni kutoka mbali. Binti mmoja Muairishi aitwaye Michel Burkact, ambaye ni dada yake, alipiga simu akibeba ujumbe mzito wa msiba.

"Mama yangu Jean amefariki… tunajiandaa kwa mazishi. Je, nyinyi kutoka Afrika mnaweza kuja?"

Maneno hayo yalikatiza moyo. Mwanakwetu, kwa sauti iliyokuwa na huzuni, alijibu kuwa wasingeweza kufika, lakini akaahidi kutuma mchango wa taji ili liwekwe kaburini kwa niaba yao—ishara ndogo ya upendo katika bahari ya maumivu.

Baada ya muda mfupi, aligundua pia kulikuwa na simu nyingine ya kimataifa iliyompigia, lakini haikujulikana ni nani. Alipojaribu kupiga na kurudia, hakukuwa na majibu. Kimya hicho kiliongeza uzito wa siku hii.

Kwa faida ya msomaji: Jean Burkart alikuwa mama wa Kiarishi aliyeolewa na Francis Makwega—baba wa Mwanakwetu—mwanzoni mwa miaka ya 2000, baada ya kufariki dunia kwa mama mzazi wa Mwanakwetu, Dorith Hezron Mlemeta.

Taarifa hii ya msiba ilimvunja kabisa Mwanakwetu. Kalamu ilishindwa kuendelea, mawazo yakazama kwenye dimbwi la huzuni nzito.

Hata hivyo, licha ya mwili kuwa dhaifu kwa simanzi, akili yake iliendelea kusafiri. Kumbukumbu zilianza kumiminika:

Mwishoni mwa mwaka 2002, Jean Burkart aliwasili Dar es Salaam. Siku moja alialikwa nyumbani kwa Cornelia Makwega, dada wa mumewe, huko Mtoni Mtongani. Chakula cha mchana kilipikwa ili familia ile pamoja—wali uliandaliwa na Wapogoro kwa ustadi wao wa mapishi.

Wakati wa kula, binti wa kazi wa nyumbani, Asnath (Mhehe kutoka Ipogoro), alikuwa akiosha mikono ya wageni kwa heshima. Alipofika zamu ya Jean na mumewe, Jean alikataa Asnath asimnawishe mume wake. Baadaye, Asnath alimwambia Jean kwa nia njema:

"Wewe ni mrembo na umenenepa vizuri."

Lakini maneno hayo, yaliyotoka kwa moyo safi, yaligeuka kuwa chanzo cha maumivu. Jean alilia sana. Hakupata tena amani siku hiyo—na huzuni hiyo ilimfuata hadi waliporudi Ulaya.

Baadaye ilibainika kuwa katika uelewa wake, kuitwa “mnene” kulimaanisha ubaya. Hakujua kuwa hapa Tanzania, unene huonekana kama ishara ya afya njema na ustawi, tofauti na kukonda kunakoweza kuashiria maradhi. Licha ya kujaribu kumwelewesha, maneno hayo hayakuweza kuondoa jeraha alilolipata moyoni.

Mwanakwetu alikumbuka yote haya kwa uchungu mkubwa. Ilipofika saa 10:05 jioni, aliondoka kazini akiwa amelemewa na mawazo, akarejea nyumbani, na hapo ndipo akakusanya nguvu ya mwisho kuandika makala haya—yenye majonzi, kumbukumbu na upendo.

Leo, Mwanakwetu anasema nini?

Kwa niaba ya familia za Otimali Makwega, Herman Makwega, Norbet Makwega (Ketaketa), Otilia Makwega, Imelda Makwega, Bernadeth Makwega, Demetria Makwega, Modestus Makwega, Michael Kavuruga Makwega, Samweli Lyotela Makwega, Afande Chamuali Juma Makwega na Sada Francis Makwega—anatoa pole za dhati kwa familia ya Burkart ya Tallaght, Ireland, kwa kumpoteza mpendwa wao.

Pole nyingi zimfikie Michel kwa kumpoteza mama yake mzazi. Pole za kina pia zimfikie Mwalimu Francis Makwega kwa kumpoteza mke wake—mwenza wa maisha.

Kwako Mwalimu Francis Makwega, wapwa zako—akiwemo Edwiki Peter, Pienciea Nyema, Edward Kyungu, Mswago Rehani, na Nyanjala Soli na Msekwa Njama—wanakupa pole kwa majonzi haya makubwa.