.gif)
Mapema tarehe 25 Juni 2026, nilipata fursa ya kusoma makala fupi lakini yenye uzito mkubwa iliyoandikwa na Ahmed Sagaff. Makala hiyo, iliyotafakari kwa kina hali ya kisiasa na kijamii ya Tanzania ya mwaka 2025/2026, ilinivutia kiasi cha kunisukuma kuitafsiri kwa Kiswahili na kuitafakari zaidi.
Kiini cha makala hiyo kilijengwa juu ya kauli maarufu ya Imam Hussein (AS):
“Ikiwa huamini dini yoyote, basi angalau uwe mtu huru.”
Hii si kauli ya kawaida. Ni wito wa dhamiri—mwito wa kumweka mwanadamu huru kiakili na kimaadili, nje ya minyororo ya upofu wa utii.
Kwa tafsiri pana, ujumbe huu unavuka mipaka ya dini, madhehebu na itikadi. Unahoji moja kwa moja tabia inayozidi kushamiri katika jamii nyingi, ikiwemo Tanzania—tabia ya kuunganisha uaminifu wa kisiasa na utambulisho wa kidini.
Katika miaka ya hivi karibuni, kumekuwa na hoja kwamba Waislamu wanapaswa kuwaunga mkono viongozi Waislamu kwa sababu tu ya dini yao. Kwa mtazamo huu, ukosoaji hugeuzwa kuwa usaliti, na uungwaji mkono kuwa wajibu wa kiimani.
Lakini je, hili ndilo somo la historia ya Kiislamu?
Jibu linapatikana Karbala.
Imam Hussein hakusimama dhidi ya Yazid kwa sababu ya tofauti ya dini—la hasha. Yazid alikuwa Muislamu.
Kilichomsukuma Hussein ni masuala ya haki, uhalali wa uongozi, na maadili ya utawala.
H
apa ndipo somo kuu linapoanzia: kuwa na ati dini sahihi si dhamana ya kuwa na uongozi sahihi.
Hussein alitufundisha kwamba uongozi hupimwa kwa haki na uwajibikaji, si kwa jina au utambulisho wa kidini.
Ikiwa kuwa Muislamu pekee kungetosha kuhalalisha uongozi, basi tukio la Karbala lisingekuwepo. Lakini lilitokea—na kwa sababu hiyo, likabaki kuwa alama ya milele ya kupinga dhuluma.
Leo hii, hali kama hiyo inaonekana kujirudia kwa sura tofauti.
Nchini Tanzania, wapo wanaojaribu kugeuza ukosoaji wa kisiasa kuwa suala la kidini. Ukosoaji wa uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan wakati mwingine huwasilishwa kama chuki dhidi ya Uislamu au dhidi ya kiongozi Muislamu.
Hii ni hoja hatari.
Ni hoja inayolenga kuzima mjadala halali wa kisiasa kwa kutumia hisia za kidini. Ni hoja inayodokeza kwamba wananchi wafumbe macho wanapoona kasoro katika uongozi—iwe ni kuhusu uhuru wa kisiasa, haki za kiraia, au uadilifu wa uchaguzi—kwa sababu tu ya utambulisho wa kiongozi.
Lakini kama alivyofundisha Imam Hussein, mtu huru hafanyi hivyo.
Mtu huru hupima viongozi kwa matendo yao. Huchunguza kama haki inatendeka, kama mamlaka yanawajibika, na kama wananchi wanalindwa.
Zaidi ya yote, mtu huru haachi dhamiri yake kwa ajili ya mshikamano wa kidini, kikabila au kisiasa.
Historia inatuonyesha wazi: utiifu kipofu kwa watawala umekuwa chanzo kikubwa cha mateso ya binadamu. Mara nyingi, watawala dhalimu hujificha nyuma ya utambulisho—iwe ni dini, kabila au taifa—ili kujikinga dhidi ya ukosoaji.
Ujumbe wao huwa mmoja:
“Niunge mkono kwa sababu mimi ni mmoja wenu.”
Lakini Hussein alikataa mantiki hiyo.
Alisimama kidete na kuweka msingi mpya wa maadili ya kisiasa: ukweli kwanza, haki kwanza, na dhamiri kwanza.
Katika muktadha wa Tanzania ya leo, swali si kama kiongozi ni Muislamu au Mkristo. Swali ni kama wananchi wako huru vya kutosha kusema ukweli. Je, wanaweza kukosoa bila hofu?
Je, wanaweza kuweka misingi ya haki juu ya mapenzi ya kisiasa?
Katika kuthibitisha hoja hii, inafaa kukumbuka kauli ya aliyewahi kuwa Mbunge wa Arusha Mjini, Godbless Lema, aliyesema:
“Kazi ya mashehe na maaskofu ni kusema ukweli hata kama ukweli utawaua...”
Kauli hii, kwa namna yake, inaakisi ujumbe ule ule wa Imam Hussein—kwamba kusema ukweli na kusimama kwa haki ni wajibu, si chaguo.
Hatimaye, somo linabaki palepale, lisilobadilika tangu mwaka 680 BK hadi leo:
“Ikiwa huamini dini yoyote, basi angalau uwe mtu huru.”
Na kama unaamini dini, basi uhuru huo—uhuru wa kufikiri, kuhoji na kusimama kwa haki—ndipo msingi wa uwajibikaji wa kweli wa kimaadili.
Asante sana Ahmed Sagaff
Imam Hussein dhidi ya Utiifu Kipofu si hadithi ya kale tu; ni kioo cha siasa za leo.
MwAnAkWeTu
Mbagala – Dar es Salaam
Simu: 0717 649 257
Barua pepe: makwadeladius@gmail.com
.gif)
Post a Comment